PHP geschiedenis: Van simpel script naar moderne programmeertaal

PHP werd gecreëerd in 1994 door Rasmus Lerdorf, een software developer bij IBM. Lerdorf ontwikkelde PHP (oorspronkelijk Personal Home Page, later PHP: Hypertext Preprocessor) als een eenvoudige server-side scripttaal met C-syntax om dynamische HTML-pagina’s te genereren. Hoewel PHP nooit was ontworpen voor grootschalig gebruik, werd het snel populair omdat het webontwikkelaars een toegankelijke manier bood om interactieve websites te bouwen zonder complexe programmeertalen te leren.

Zeev Suraski en Andi Gutmans gingen Rasmus Lerdorf helpen bij het ontwikkelwerk en herschreven samen met hem de parser. Zend Engine 1 was geboren. Met PHP 5 en Zend Engine 2 werd object oriented programming (OOP) toegevoegd, waardoor PHP zich ontwikkelde van een simpel scripttaaltje naar een volwaardige programmeertaal geschikt voor complexe webapplicaties en enterprise-ontwikkeling.

Later kwamen daar ook namespaces (PHP 5.3), anonymous functions (PHP 5.3) en traits (PHP 5.4) bij.

PHP marktpositie: Waarom PHP de meest gebruikte web programmeertaal is

Volgens W3Techs wordt PHP in 2026 gebruikt door 76,8% van alle websites waarvan de server-side programmeertaal bekend is, waarmee het veruit de populairste keuze blijft voor website bouwen met PHP. Deze dominantie wordt sterk ondersteund door populaire platforms zoals WordPress (dat 43% van alle websites aandrijft), Drupal, en WooCommerce. Bekende PHP applicaties zijn onder andere Wikipedia, Facebook’s backend componenten, en talloze e-commerce platforms die dagelijks miljoenen gebruikers bedienen.

Ook in de top 10 van meest belangrijke programmeertalen staat PHP al jaren op een hoge plek.

PHP 7 revolutie: Performance en modernisering

Hoewel PHP veel werd gebruikt en bij developers erg populair was, waren er toch ook problemen.

PHP 5 kampte met aanzienlijke performanceproblemen die vooral merkbaar waren bij grote webapplicaties. Ook kwam PHP regelmatig negatief in het nieuws vanwege beveiligingslekken. Eind 2015 bracht het ontwikkelteam versie 7 uit met de revolutionaire Zend Engine 3, die tot 100% snellere uitvoering mogelijk maakte vergeleken met PHP 5.6. Deze dramatische performanceverbetering, gecombineerd met nieuwe functionaliteit zoals scalar type declarations en return type declarations, markeerde PHP’s transformatie naar een moderne, enterprise-ready programmeertaal.

Vanaf versie 7 neemt het ontwikkelteam de zaken meer serieus. Oude onderdelen werden als deprecated aangemerkt. Ook werd er een release-cycle van een jaar ingesteld.

Composer package manager: PHP’s moderne ecosysteem

Een game-changer voor PHP was de introductie van Composer, de package manager PHP die het ontwikkellandschap volledig transformeerde. Traditionele PHP frameworks zoals Zend Framework 1 en CodeIgniter waren monolithische systemen die door één organisatie werden onderhouden. Eenmaal gekozen voor zo’n framework, waren ontwikkelaars vastgeklonken aan alle componenten, ook die ze niet nodig hadden. Deze aanpak beperkte flexibiliteit en maakte projecten zwaar en traag.

Composer revolutioneerde dit door een gedistribueerd ecosysteem mogelijk te maken waarin ontwikkelaars precies die componenten kunnen kiezen die ze nodig hebben. Via Packagist.org, het centrale repository met meer dan 350.000 beschikbare packages, kunnen ontwikkelaars dependency management automatiseren en alleen die functionaliteit installeren die hun project daadwerkelijk gebruikt. Dit resulteerde in lichtere, snellere applicaties en verhoogde de code kwaliteit aanzienlijk.

Ook moderne frameworks als Laravel en Symfony stapten over op een Composer-gebaseerde architectuur met modulaire componenten. Deze frameworks introduceerden gangbare enterprise-ontwikkeltechnieken zoals service containers, middleware, en event-driven architectuur. Door hun opzet dwingen ze ontwikkelaars om design patterns te gebruiken en clean code principes te volgen, waardoor PHP-projecten een professioneel niveau bereikten dat vergelijkbaar is met andere enterprise programmeertalen.

Diezelfde frameworks voegden ook andere gangbare ontwikkeltechnieken toe aan hun manier van werken. Denk aan service containers, middleware en events. Door hun opzet dwongen ze je om beter te coderen. Je leerde design patterns kennen en er was meer aandacht voor clean code. Daardoor kwam PHP in zijn geheel op een hoger niveau.

PHP 8 en moderne capabilities: JIT compiler en type safety

PHP 8, uitgebracht in 2020, bracht revolutionaire verbeteringen met zich mee. De Just-In-Time (JIT) compiler kan applicaties tot 3x sneller maken bij CPU-intensieve taken. PHP 8.1 (eind 2021) introduceerde enums voor type-safe constanten, readonly properties voor immutable objecten, en first-class callable syntax. Andere belangrijke toevoegingen zijn union types voor flexibele type declarations, match expressions als krachtigere switch statements, named arguments voor betere code leesbaarheid, en nullsafe operators die null pointer exceptions voorkomen.

PHP 8.2 en 8.3 brachten verdere verfijningen zoals readonly classes, disjunctive normal form types, en verbeterde performance optimalisaties. Het ontwikkelteam werkt systematisch aan het veiliger en strikter maken van de taal, zodat moderne PHP zich kan meten met TypeScript, Go, en andere hedendaagse programmeertalen. Met deze evolutie heeft PHP bewezen dat het van een eenvoudig scripttaaltje is uitgegroeid tot een volwassen, enterprise-ready programmeertaal met een rijk ecosysteem van moderne frameworks en tools.

Dus, is PHP nog steeds relevant? Zeer zeker! 

Daarom zullen wij bij Eenvoud PHP voorlopig nog als meest belangrijke server-side taal blijven gebruiken voor het bouwen van websites en webapplicaties. De combinatie van PHP’s bewezen stabiliteit, uitgebreide framework ondersteuning en kosteneffectieve hosting maakt het voor ons de ideale keuze voor diverse projecten, van eenvoudige websites tot complexe e-commerce platforms.

PHP vragen of website bouwen met PHP?

Heb je vragen over PHP ontwikkeling, wil je een website bouwen met PHP, of overweeg je PHP voor jouw volgende project? Wij helpen je graag met advies over de beste aanpak, framework keuzes en implementatie strategieën die passen bij jouw specifieke behoeften.

• Voor een mooi overzicht van PHP raden we aan deze tijdlijn te bekijken: https://www.jetbrains.com/lp/php-25/
• PHP Watch houdt nieuws bij dat te maken heeft met PHP: https://php.watch/
• Voor standaarden en best practices: https://www.php-fig.org
• Om sneller een volledige applicatie te bouwen gebruiken wij bij Eenvoud frameworks zoals Laravel: https://laravel.com